به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی آوای سیمرغ ؛ تکرار تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران، بیش از آنکه نشانه تصمیم واقعی برای جنگ باشد، بازتاب یک بنبست راهبردی است. واشنگتن در نقطهای ایستاده که نه توان آغاز جنگ را دارد و نه امکان عقبنشینی آشکار؛ بنابراین «نمایش قدرت» به ابزار اصلی سیاست مهار ایران تبدیل شده است.
به عبارتی دیگر، ایالات متحده طی دو دهه گذشته، مجموعهای از ابزارها را برای مهار ایران بهکار گرفته است؛ از تحریمهای فلجکننده و فشار دیپلماتیک گرفته تا عملیات اطلاعاتی، ترور، جنگ سایبری و ایجاد ناآرامیهای داخلی. نتیجه این راهبرد چندلایه اما روشن است: ایران تضعیف نشد و از معادلات منطقهای کنار نرفت. در چنین شرایطی، تهدید نظامی به آخرین ابزار «نمایشی» آمریکا تبدیل شده است؛ ابزاری که بیش از آنکه کارکرد عملی داشته باشد، مصرف روانی و رسانهای داشته و از اجزای اصلی جنگ شناختی این کشور علیه ایران است.
تصویرسازی پروژه نخنما شده آمریکا
در همین رابطه، سلمان ایرانی کارشناس مسائل سیاسی و حوزه بینالملل در گفتگو با خبرنگار بلاغ در خصوص تهدیدهای اخیر مقامات امریکایی به حملات نظامی علیه ایران، اظهار کرد: مقامات آمریکا در روزهای اخیر بارها ایران را به حمله نظامی تهدید کردهاند اما یک سوال این است که حمله آمریکا اگر قطعی باشد با چه چیزی بنا است انجام شود؟
وی افزود: آمریکا سالهاست تلاش میکند ایران را با «تصویر جنگ» بترساند؛ با ناو، تهدید نظامی، بحث تجزیه، ترور مقامات و انواع سناریوهای امنیتی. بهصورت مستمر فضای رسانهای را با اخبار تحرکات نظامیاش اشباع میکند تا ذهن جامعه ایران را آشفته و ناآرام نگه دارد.
این کارشناس مسائل سیاسی و حوزه بینالملل خاطرنشان کرد: در این میان، شبکههایی مثل اینترنشنال بدون وقفه و نفسگیر، مدام از «حمله قریبالوقوع» میگویند: ناو آمد، ناو ایستاد، ناو سوختگیری کرد، ناو آماده عملیات شد؛ هواپیما نشست، تجهیزات منتقل شد، تصاویر پرواز منتشر شد و حتی پا را فراتر گذاشته و از «لیست اهداف نهایی» صحبت میکنند.
ایرانی ادامه داد: اما بیایید یک لحظه فرض کنیم که واقعاً جنگی رخ دهد. همین چند ماه قبل، ایران در یک درگیری واقعی، اسرائیل را با همه ادعاهایش به عقبنشینی وادار کرد. حالا ناو آمریکایی در بهترین حالت چیست؟ نهایتاً معادل یک پادگان شناورِ مجهز. آیا واقعاً میخواهند کشوری مثل ایران را با یکی دو پادگان نظامی تهدید کنند؟
وی عنوان کرد: اسرائیل، با آن همه تجهیزات پیشرفته و با وجود داشتن سرزمین اشغالی در منطقه که امکان مانور زمینی محدود هم به آن میداد، نتوانست حتی دو هفته در برابر ضربات ایران دوام بیاورد. حالا یک ناو آمریکایی قرار است چه کار متفاوتی انجام دهد؟
ترس از درهم شکستن هیمنه پوشالی
این کارشناس مسائل سیاسی و حوزه بینالملل با طرح این سوال که چه تجهیزی روی این ناوها نصب شده که اسرائیل از آن برخوردار نبود؛ افزود: واقعیت این است که کافیست اولین موشک ایرانی، نشانی از خود روی بدنه یکی از این ناوها بگذارد؛ همان یک تصویر، آمریکاییها را دههها به عقب برمیگرداند. آمریکایی که سلطهاش بر جهان بیش از آنکه با جنگ واقعی باشد، با «تصویرسازی از قدرت» شکل گرفته، در صورت خدشهدار شدن این تصویر، ضربهای حیثیتی و جبرانناپذیر خواهد خورد.
ایرانی اعلام کرد: یمن را به خاطر بیاورید. کاری که یمنیها با آمریکا کردند فراموش شده است؟ ناو هواپیمابر «هری ترومن» چنان از منطقه عقبنشینی کرد که حتی یک تصویر شفاف برای اثبات سالم بودنش هم منتشر نشد.
وی با بیان اینکه قطعا گرچه در هر جنگی ضربات متقابل اجتنابناپذیر است، اما باید واقعبین بود؛ گفت: جنگ با ایران برای آمریکا پرریسک، پرهزینه و با احتمال پایینِ دستیابی به نتیجه مطلوب است.
این کارشناس مسائل سیاسی و حوزه بینالملل ادامه داد: با این حال، تحرکات نظامی آمریکا و برخی ادعاهای ترامپ باعث شده تصور «شروع جنگ» در ذهن بخشی از جامعه شکل بگیرد. اینکه جنگ میشود یا نه، محل بحث است؛ اما آنچه روشن است این است که دلایل جدی و محکمی وجود دارد که آمریکا را از آغاز جنگ علیه ایران بازمیدارد.
ضرورت حنثیسازی پروژه «فرسودهسازی ذهنی» دشمن
ایرانی اذعان کرد: نکته مهمتر اینجاست که نباید از پروژه اصلی آمریکا غافل شویم و آن پروژه «فرسودهسازی با ترس و خشم» است.
وی با بیان اینکه هدف اصلی، فروپاشی_ذهنی است؛ نصریح کرد: آمریکا میخواهد ذهن ایرانی خسته شود؛ نگران، مضطرب، فرسوده و ناامید. هم نسبت به امنیت کشور دچار ترس شود و هم نسبت به آینده اقتصادی خود احساس بنبست کند. این وضعیت، گاهی حتی از خود جنگ خطرناکتر است.
این کارشناس مسائل سیاسی و حوزه بینالملل تشریح کرد: جنگ سخت برای آمریکا هزینه بالایی دارد، اما «استهلاک_ذهنی» سریعتر، کمهزینهتر و بهمراتب پرسودتر است. حتی اگر احتمال جنگ را هم بدهیم، باید بدانیم پروژه فرسایش روانی، قطعی و در حال اجراست و دقیقاً همین پروژه است که باید خنثی شود.
جنگ روایتها ادامه دارد
ایرانی تاکید کرد: راهکار اصلی، روایت واقعی میدان است؛ روایتی که نشان دهد آمریکا و اسرائیل پس از ۲۰ سال آمادهسازی برای تقابل با ایران، در یک نبرد ۱۲روزه شکست خوردند و خودشان درخواست آتشبس دادند.
وی افزود: بعد از جنگ هم با فشار مضاعف بر معیشت مردم تلاش کردند شکاف میان مردم و نظام ایجاد کنند، اما باز هم مردم ـ با وجود مشکلات اقتصادی و ضعفهای داخلی ـ با درک شرایط و برای جلوگیری از تداوم ضربات دشمن، وارد میدان شدند و نتیجه چه شد؟ باز هم عقبنشینی آمریکا.
این کارشناس مسائل سیاسی و حوزه بینالملل مطرح کرد: البته ایران در آمادگی جنگی ۱۰۰٪ است و دست بر ماشه و چشم بر دشمن، حرکاتش را رصد میکند و اگر جنگی در بگیرد، قطعا پیروزی با جمهوری اسلامی ایران است ان شاءالله.
ایرانی یادآور شد: این واقعیتها نیز باید گفته شود؛ شفاف، مستند و مداوم. چون نبرد امروز، پیش از آنکه نظامی باشد، نبرد روایتها و ذهنهاست.
پیروزی بدون شلیک تا ماشه روایت
به گزارش بلاغ؛ با این نگاه، ناوهای آمریکایی بیش از آنکه ابزار آغاز جنگ باشند، نقش «اهرم بازدارندگی روانی» را ایفا میکنند. اما این اهرم نیز شکننده است. آمریکا کشوری است که بخش مهمی از قدرتش بر تصویرسازی از برتری نظامی استوار است. هرگونه خدشه به این تصویر ـ حتی در سطح نمادین ـ میتواند آثار راهبردی گستردهای داشته باشد؛ موضوعی که سبب شده واشنگتن در استفاده واقعی از این ابزار، بهشدت محتاط باشد.
در مقابل این محدودیتها، آنچه با جدیت بیشتری دنبال میشود، راهبرد فرسایش روانی از طریق اعمال جنگ شناختی همه جانبه است. هدف، تغییر موازنه در میدان نیست، بلکه اثرگذاری بر ذهن جامعه ایران است؛ ایجاد احساس ناامنی مزمن، القای بنبست اقتصادی و تقویت تصور «هزینهمند بودن مقاومت». این راهبرد، کمهزینهتر از جنگ، کمریسکتر از درگیری مستقیم و در عین حال، زمانبر و مستمر است.
با این حال، این پروژه نیز نقطه ضعف جدی دارد. فرسایش روانی تنها در صورتی مؤثر است که روایت غالب، روایت طرف مقابل باشد. بازخوانی دقیق واقعیتهای میدانی ـ از ناکامیهای نظامی دشمن تا محدودیتهای واقعی آمریکا برای ورود به جنگ ـ میتواند این پروژه را خنثی کند.
تجربه نشان داده است که هرگاه روایت میدان بهدرستی منتقل شود، جامعه ایران میتواند فشارها را مدیریت و حتی معادله را به ضرر طرف مقابل تغییر دهد.
